Ενσυναίσθηση και αναπηρία

            Ενσυναίσθηση, μια λέξη χίλια συναισθήματα. Ως ενσυναίσθηση ορίζεται η ικανότητα του ανθρώπου να ταυτίζεται με τη ψυχική κατάσταση ενός άλλου ατόμου. Αποτελεί ικανότητα και όχι κάτι δεδομένο καθώς όλοι οι άνθρωποι δεν μπορούν να ‘‘μπουν στη θέση του άλλου’’ και να κατανοήσουν την κατάσταση στην οποία βρίσκεται, τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Ως αφορμή την διδακτική επίσκεψη της Α΄ Λυκείου στο Ολυμπιακό Μουσείο της Θεσσαλονίκης, το οποίο παρουσίασε  πλήθος παιχνιδιών και δραστηριοτήτων μέσα από τα μάτια ενός παιδιού με αναπηρία, αποφασίσαμε να εκφράσουμε τα συναισθήματα και τις σκέψεις μας οι οποίες δημιουργήθηκαν από αυτό. Προκειμένου να γνωρίσουμε και να έρθουμε σε επαφή με την ενσυναίσθηση καθώς επίσης να αναφερθούμε στις ανάγκες των παιδιών με αναπηρία και να προτείνουμε οτιδήποτε θεωρούμε ορθό και εφικτό. 

     Παρόλο που είμαι ένα από τα άτομα τα οποία δεν επισκέφτηκαν τον χώρο του μουσείου ρώτησα και έμαθα από τους συμμαθητές μου μερικές από τις δραστηριότητες τις οποίες κλήθηκαν να φέρουν εις πέρας έχοντας στο νου τους πως  είναι να βρίσκεσαι στη θέση ενός παιδιού με αναπηρία (θα καταλάβετε το τι εννοώ παρακάτω). Φερ’ ειπείν έπρεπε να καθίσουν σε ένα αναπηρικό καροτσάκι, να κλείσουν τα μάτια τους και να στοχεύσουν σε ένα σημείο με μία μπάλα. Έτσι ώστε να καταλάβουν το πως είναι να κάνει το ίδιο πράγμα ένα παιδί με μηδενική όραση. Ήταν ένα παιχνίδι μέσω του οποίου τους έδειχναν το πώς νιώθει ένα άτομο με ειδικές ικανότητες έχοντας ως απώτερο σκοπό να γνωρίσουν την ενσυναίσθηση.  

     Αν και όπως προανέφερα δεν έχω επισκεφθεί το μουσείο, ωστόσο όταν ήμουν σε πολύ μικρότερη ηλικία είχα βιώσει ένα περιστατικό με ένα κοριτσάκι το οποίο δεν είχε την ικανότητα της ακοής όπως και η μητέρα της, ενώ ο πατέρας της δεν διέθετε κάποιου είδους αναπηρία. Τους παρακολουθούσα καθ’ όλη τη διάρκεια της παραμονής μας στο ίδιο μέρος καθώς ως παιδί δεν μπορούσα να καταλάβω τον τρόπο με τον οποίο συνεννοούνταν μέχρι που οι γονείς της κάθισαν στο ίδιο τραπέζι με το δικό μας και εγώ άρχισα να παίζω μαζί της στον παιδότοπο στον οποίο βρισκόμασταν. Παρ’ όλα αυτά δεν καταφέρναμε να καταλάβουμε το τι έλεγε η κάθε μία μας, μιας και δεν είχαμε έναν κοινό τρόπο επικοινωνίας. Εκείνη την ημέρα ήταν που έμαθα τον όρο αναπηρία και που κατάλαβα το γεγονός πως υπάρχουν άνθρωποι διαφορετικοί από εμάς. Τώρα όμως κατάλαβα τον όρο ενσυναίσθηση αφού τότε είχα νιώσει ανάμεικτα συναισθήματα σχετικά με εκείνο το κορίτσι και κατά κάποιο τρόπο είχα σκεφτεί αυτό που όλοι μας βάζουμε με το νου μας  <<εάν ήμουν κι εγώ στη θέση της/του;>>  με μια παιδική αθωότητα. 

     Ωστόσο αυτά τα άτομα έχουν αναρίθμητες ανάγκες και η χώρα στην οποία ζουν δεν τους τις καλύπτει ούτε στο ελάχιστο. Εκτός από μια σύνταξη αναπηρίας την οποία λαμβάνουν αυτοί οι άνθρωποι δεν γίνονται αποδεκτοί σε σχεδόν καμία δουλεία, χλευάζονται από τους γύρω τους και δεν διατίθενται οι κατάλληλες υποδομές και εγκαταστάσεις σε σχέση με άλλες χώρες. Επιπροσθέτως, σε χώρες του εξωτερικού αυτά τα άτομα λαμβάνουν μια βοήθεια από ειδικευμένους ανθρώπους  οι οποίοι  πληρώνονται από το κράτος με σκοπό τα άτομα με ειδικές ανάγκες  να μην εξαρτώνται από τους συγγενείς τους και πόσο μάλιστα να αποκτήσουν την ανεξαρτησία και την αυτονομία τους.

     Τέλος, θα πρέπει όλοι μας να θυμόμαστε πως όλοι μας είμαστε άνθρωποι και οποιαδήποτε ιδιαιτερότητα δεν μας τοποθετεί αυτόματα στο τελευταίο μέρος της πυραμίδας της αξίας. Θα ήθελα επίσης να παραθέσω ένα αξιοσημείωτο  βιντεάκι το οποίο αναφέρεται στη οπτική αναπηρία καθώς θεωρώ πως είναι απαραίτητο να γνωρίζουμε τουλάχιστον δύο πράγματα προκειμένου να έρθουμε σε επαφή με αυτούς τους ανθρώπους (https://youtu.be/Uu1cU9OJDA0). Εντέλει θα αναφέρω και ένα όνομα μιας γυναίκας η οποία σε μια περίοδο της ζωής της κατά την διάρκεια μιας περιοδείας στη Μαλαισία καθηλώθηκε σε ένα αναπηρικό καροτσάκι αλλά μέσω του χιούμορ και της στήριξης από τους δικούς της ανθρώπους κατάφερε να συνεχίσει τη ζωή της, πράγμα το οποίο δεν συμβαίνει με όλους τους ανθρώπους που βρίσκονται σε παρόμοια κατάσταση. Η γυναίκα αυτή ονομάζεται Κατερίνα Βρανά η οποία είναι  πρώτη γυναίκα κωμικός και ο τρίτος πιο αστείος άνθρωπος στον κόσμο. 

Κ. Θ.